Nadmierna utrata włosów może mieć wiele przyczyn, jednak łysienie androgenowe i łysienie plackowate rozwijają się w odmienny sposób. Kluczowe znaczenie mają lokalizacja przerzedzeń, tempo ich powstawania oraz wygląd włosów i skóry głowy. Samodzielna obserwacja może wskazać prawdopodobne źródło problemu, ale ostateczne rozpoznanie powinien postawić lekarz.
Objawy, na które warto zwrócić uwagę
Aby odpowiedzieć na pytanie, jak sprawdzić, czy to łysienie androgenowe, należy przede wszystkim ocenić układ przerzedzeń. W tej postaci łysienia włosy tracą gęstość stopniowo i według charakterystycznego schematu. U mężczyzn proces zwykle rozpoczyna się od zakoli lub czubka głowy. U kobiet najczęściej poszerza się przedziałek i zmniejsza gęstość włosów w centralnej części głowy – przednia linia włosów zazwyczaj pozostaje zachowana.
Łysienie plackowate ma inny przebieg. Włosy wypadają nagle, tworząc wyraźnie odgraniczone, okrągłe lub owalne ogniska. Skóra w tych miejscach jest zwykle gładka i pozbawiona blizn. U części pacjentów przy krawędzi ogniska widoczne są krótkie włosy wykrzyknikowe – węższe przy skórze i szersze na końcu. Choroba może również obejmować brwi, rzęsy, zarost oraz paznokcie.
Łysienie androgenowe a plackowate – najważniejsze różnice
W łysieniu androgenowym mieszki włosowe stopniowo się miniaturyzują. Kolejne włosy stają się cieńsze, krótsze i jaśniejsze, dlatego zmniejszenie objętości fryzury może być widoczne wcześniej niż odsłonięta skóra głowy. Zmiany najczęściej postępują przez miesiące lub lata.
Przy łysieniu plackowatym granica między obszarem owłosionym a pozbawionym włosów jest zwykle wyraźna. Ogniska mogą pojawić się w ciągu kilku dni lub tygodni. Utrata włosów ma związek z reakcją autoimmunologiczną skierowaną przeciwko mieszkom włosowym – jej przebieg jest trudny do przewidzenia. Amerykańska Akademia Dermatologii wskazuje, że wczesna diagnoza pomaga dobrać leczenie odpowiednie do rodzaju łysienia.
Jak lekarz rozpoznaje rodzaj łysienia?
Podstawą diagnostyki jest wywiad, ocena skóry głowy oraz trichoskopia. Badanie w powiększeniu pozwala zobaczyć cechy niewidoczne gołym okiem. W łysieniu androgenowym lekarz obserwuje między innymi zróżnicowaną grubość włosów i ich miniaturyzację. Dla łysienia plackowatego charakterystyczne mogą być żółte lub czarne punkty, włosy ułamane oraz włosy wykrzyknikowe.
W zależności od objawów lekarz może zlecić badania laboratoryjne – na przykład morfologię, oznaczenie ferrytyny, TSH lub wybranych hormonów. Nie istnieje jednak jeden test z krwi, który samodzielnie odróżnia obie choroby. W niejasnych przypadkach wykonuje się biopsję skóry głowy.